ผลงาน นวัตกรรมทางการศึกษา

การพัฒนาชุดกิจกรรม ‘DIY ขยะเป็นของใช้’ ตามแนวคิด STEAM เพื่อเสริมทักษะสร้างสรรค์นวัตกรรม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 การวิจัยครั้งนี้ ใช้รูปแบบการวิจัยแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง One-group pretest–posttest design มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะสร้างสรรค์นวัตกรรม ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 38 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง DIY ขยะเป็นของใช้ 3) แบบทดสอบวัดทักษะการสร้างสรรค์นวัตกรรม จัดกิจกรรมการเรียนรู้ คาบเรียนละ 50 นาที รวมทั้งสิ้น 9 คาบเรียน และใช้เวลาในการดำเนินการ 3 สัปดาห์ ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลโดยให้นักเรียนทำแบบทดสอบวัดทักษะสร้างสรรค์นวัตกรรมก่อนเรียนและหลังเรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง DIY ขยะเป็นของใช้ การวิเคราะห์ข้อมูลผู้วิจัยใช้สถิติในการวิเคราะห์ประสิทธิภาพของชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ตามเกณฑ์ E1/E2 เท่ากับ 75/75 และใช้สถิติอนุมานในการทดสอบกลุ่มตัวอย่าง 1 กลุ่มเพื่อเปรียบเทียบคะแนนทักษะสร้างสรรค์นวัตกรรมก่อนเรียน และหลังเรียน ผลการวิจัยพบว่า ประสิทธิภาพของชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง DIY ขยะเป็นของใช้ โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ STEAM Education มีค่าเท่ากับ 87.31/89.48 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 75/75 คะแนนทักษะการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนและสูงกว่าเกณฑ์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีคะแนนเฉลี่ยก่อนเรียน (x ̅ = 13.98, S.D. = 0.11 ) และหลังเรียน (x ̅ = 31.80, S.D. = 0.72 ) การประเมินประสิทธิผลของการเรียนรู้โดยใช้ค่า Normalized Gain <g> มีค่าเท่ากับ 0.69 ซึ่งจัดอยู่ในระดับกลาง ผลลัพธ์นี้เน้นชี้ให้เห็นว่าการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิด STEAM Education และเน้นการลงมือปฏิบัติในรูปแบบ DIY ขยะเป็นของใช้ สามารถพัฒนาทักษะสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียนได้

ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าการพัฒนาชุดกิจกรรม ‘DIY ขยะเป็นของใช้’ ตามแนวคิด STEAM ประสบความสำเร็จในการพัฒนานักเรียน มีกิจกรรมที่เน้นการลงมือปฏิบัติจากสถาณการณ์ในชีวิตประจำวันกระตุ้นการเรียนรู้ของผู้เรียนให้เกิดการบูรณาการความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม ศิลปะ และคณิตศาสตร์ นำไประบุปัญหา รวบรวมแนวคิด ออกแบบ วางแผน ดำเนินการ ทดสอบ ประเมินผล และพัฒนาต่อยอดนวัตกรรม ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในการเรียนรู้ศตวรรษที่ 21

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้, STEAM Education, ทักษะสร้างสรรค์นวัตกรรม

ในปีการศึกษา 2567 คุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียนสบเมยวิทยาคมได้ส่งเสริมเรื่องความรับผิดชอบ จากความสำคัญดังกล่าว ข้าพเจ้าจึงดำเนินกิจกรรมชุมนุมของฐานผ้าทอ พอเพียง ภายใต้โครงการศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษาภายใต้ชื่อ “ปักผ้าสร้างค่า” เนื่องจากการจัดการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมชุมนุมในโรงเรียนถือเป็นโอกาสสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้เกิดคุณธรรมและทักษะที่หลากหลาย กิจกรรม “ปักผ้าสร้างค่า” จึงเป็นหนึ่งในกิจกรรมสร้างสรรค์ที่ช่วยให้ผู้เรียนฝึกความประณีต ความอดทน ดังนั้น ผู้จัดทำจึงมีแนวคิดที่จะพัฒนาเป็นผลงาน “ปักผ้าสร้างค่า พัฒนาความรับผิดชอบ ด้วยเทคโนโลยีเสริมทักษะ” สำหรับนักเรียนที่เรียนชุมนุมปักผ้าสร้างค่า โรงเรียนสบเมยวิทยาคม กระบวนการทั้งหมดดำเนินการภายใต้วงจร PDCA เพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกความรับผิดชอบอย่างเป็นรูปธรรมผ่านคุณค่าของผลงาน และเกิดความภาคภูมิใจในสิ่งที่สร้างขึ้นให้มีความทันสมัยและตอบโจทย์ยุคดิจิทัล ทั้งนี้ยังเป็นการปลูกฝังให้ผู้เรียนมีความรู้สึกรักในหัถกรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของตน ส่งเสริมให้มีการอนุรักษ์ผ้าทอกะเหรี่ยง ตลอดจนร่วมกันสืบสานศิลปะอันทรงคุณค่าและน่าภูมิใจของชุมชนของตนให้อยู่คู่สังคมสืบไป

1. ด้านผู้เรียน – นักเรียนมีคุณธรรมความรับผิดชอบเพิ่มขึ้น มีทักษะงานปักผ้าระดับที่สามารถต่อยอดเป็นอาชีพ และมีทักษะการใช้เทคโนโลยีเพื่อออกแบบและประชาสัมพันธ์ผลงาน 2. ด้านโรงเรียน – โรงเรียนมีผลงานที่สร้างชื่อเสียงและสามารถใช้เป็นตัวอย่างของการบูรณาการคุณธรรมกับทักษะอาชีพ รวมทั้งเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านศิลปหัตถกรรมร่วมสมัย 3. ด้านชุมชน – ชุมชนได้รับประโยชน์จากการมีผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ สามารถใช้และจำหน่ายในท้องถิ่น ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจ และสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับผู้ประกอบการในพื้นที่ 4. ด้านเศรษฐกิจ – เกิดการสร้างรายได้จากผลงานปักผ้า ทั้งภายในโรงเรียนและผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งช่วยเสริมรายได้และพัฒนาทักษะการประกอบอาชีพอย่างยั่งยืน

-

เอกสารฉบับนี้เป็นรายงานผลงานนวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี ด้านการจัดการเรียนการสอน ภายใต้ชื่อ “สร้างคนเก่ง สร้างคนดี มีน้ำใจ รับใช้สังคม ผ่านกระบวนการเรียนรู้โดยใช้โครงงานคุณธรรมเป็นฐานในรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน” จัดทำโดยนางสาวธนภรณ์ สุวรรณสังข์ ครูโรงเรียนสบเมยวิทยาคม นวัตกรรมนี้มีที่มาจากสภาพปัญหาการถดถอยของคุณธรรมจริยธรรมในสังคมไทยปัจจุบัน ผู้จัดทำจึงได้บูรณาการการจัดการเรียนการสอนในรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ เข้ากับการทำโครงงานคุณธรรม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนตระหนักรู้ มีกระบวนการคิดอย่างมีเหตุผล สามารถนำหลักธรรมและปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิต ตลอดจนส่งเสริมให้เป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัวและสังคม การดำเนินงานขับเคลื่อนด้วยวงจรบริหารงานคุณภาพ PDCA โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมตั้งแต่การวิเคราะห์ปัญหา วางแผน และลงมือปฏิบัติจริงเพื่อแก้ไขปัญหาในชั้นเรียนและชุมชน ตัวอย่างโครงงานที่โดดเด่น ได้แก่ โครงงาน “รักษ์สิ่งแวดล้อม รักษ์โลกสวยด้วยมือเรา” ที่มุ่งเน้นเรื่องการคัดแยกและจัดการขยะพลาสติกเพื่อสร้างความมีวินัย โครงงาน “อาหารจานสุขภาพเพื่อคนที่คุณรัก” ที่นำความรู้ด้านโภชนาการมาดูแลผู้สูงอายุเพื่อปลูกฝังความกตัญญู และโครงงาน “การตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์อย่างซื่อตรง” ที่ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าเพื่อเสริมสร้างความซื่อสัตย์ ผลจากการดำเนินงานพบว่าสามารถบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ โดยนักเรียนร้อยละ ๙๐ มีพฤติกรรมเชิงบวกที่สะท้อนถึงการมีคุณธรรมจริยธรรมในระดับที่ดีขึ้นไป นักเรียนมีระเบียบวินัย มีความรับผิดชอบ มีจิตอาสา และรู้จักออมเงิน นอกจากนี้นักเรียนยังมีความเข้าใจในเนื้อหาวิชาวิทยาศาสตร์อย่างลึกซึ้งผ่านการลงมือปฏิบัติจริง และสามารถนำไปประยุกต์ใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำวันของชุมชนได้ ความสำเร็จจากนวัตกรรมนี้ยังส่งผลให้โรงเรียน คณะครู และนักเรียนแกนนำ ได้รับรางวัลและการเชิดชูเกียรติในหลายระดับ อาทิ รางวัลชมเชยจากการประกวดโครงการเยาวชนไทย “ไม่ลอกการบ้าน ไม่ลอกข้อสอบ” จากสำนักงาน ป.ป.ช. และผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใส (ITA Online) ของสถานศึกษาในระดับ AA ซึ่งแสดงให้เห็นว่านวัตกรรมดังกล่าวสามารถพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนให้เป็นทั้งคนเก่ง คนดี และมีน้ำใจรับใช้สังคมได้อย่างเป็นรูปธรรม

ผลลัพธ์จากการดำเนินงานนวัตกรรมก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ในหลายมิติ โดยในด้านผู้เรียนพบว่านักเรียนมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทิศทางเชิงบวกอย่างชัดเจน นักเรียนมีระเบียบวินัย มีความรับผิดชอบต่องานส่วนรวมและงานที่ได้รับมอบหมาย มีจิตอาสา เข้าร่วมกิจกรรมของโรงเรียนมากขึ้น แต่งกายถูกระเบียบ รู้จักออมเงิน และรักษาความสะอาดโดยไม่ทำลายทรัพย์สินของโรงเรียน นอกจากนี้ ครูและนักเรียนยังได้น้อมนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำรงชีวิต เช่น รู้จักการแบ่งเวลา และการออมเงินก่อนนำมาใช้ นักเรียนยังแสดงออกถึงความกตัญญู มีจิตสาธารณะ และมีความเอื้ออาทรต่อชุมชน โดยเข้าไปมีส่วนร่วมช่วยเหลืองานในชุมชนทั้งงานมงคลและงานอวมงคลอย่างเต็มใจ ในเชิงวิชาการ นักเรียนสามารถสร้างสรรค์ชิ้นงานที่บูรณาการความรู้ทางวิทยาศาสตร์เข้ากับคุณธรรม มีการวิเคราะห์ข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทำให้เกิดความเข้าใจในเนื้อหาวิทยาศาสตร์อย่างลึกซึ้งจนสามารถนำไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำวันได้ รวมทั้งได้รับการพัฒนาทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ ๒๑ เช่น ทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ และการทำงานเป็นทีม สำหรับผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคม พบว่าโครงงานของนักเรียนสามารถนำไปแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในชุมชนได้ เช่น ปัญหาขยะพลาสติกและการดูแลสุขภาพ ก่อให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือและความสัมพันธ์อันดีระหว่างโรงเรียนกับชุมชน นำไปสู่การสร้างคนรุ่นใหม่ที่มีความรู้ ความสามารถ มีคุณธรรม และมีจิตอาสาออกสู่สังคม ท้ายที่สุด ความสำเร็จเหล่านี้ยังส่งผลให้เกิดการยอมรับในระดับองค์กรและบุคคล โดยโรงเรียนสบเมยวิทยาคมได้รับรางวัลชมเชยจากการประกวดโครงการเยาวชนไทย “ไม่ลอกการบ้าน ไม่ลอกข้อสอบ” และได้ผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใส (ITA Online) ในระดับ AA ด้วยคะแนน ๙๗.๔๔ ขณะเดียวกัน คณะครูก็ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติในระดับเขตตรวจราชการ เช่น รางวัล “คุรุชนคนคุณธรรม” และ “นวัตกรรมสร้างสรรค์คนดี” ระดับดีเยี่ยม ส่วนตัวแทนนักเรียนก็ได้รับคัดเลือกเป็นนักเรียนทุนการศึกษาพระราชทาน (ม.ท.ศ.) และได้รับรางวัลนักเรียนแกนนำในโครงการของสำนักงาน ป.ป.ช. อีกด้วย

โครงงานคุณธรรม

หมู่บ้านห้วยมะน้ำ ตั้งอยู่ตำบลแม่สวด อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งอยู่ในถิ่นทุรกันดารโดยมีลักษณะทางภูมิศาสตร์เป็นภูเขาสลับซับซ้อน ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นชนเผ่ากะเหรี่ยงและมีวิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติจึงมีพิธีกรรมและวิถีชีวิตในชุมชนที่หลากหลาย รวมไปถึงการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติที่ครอบคลุมทั้งดิน น้ำ ป่าไม้ และสัตว์ ผ่านพิธีกรรมและความเชื่อต่าง ๆ ซึ่งจากการศึกษาข้อมูลภายในชุมชนมีการจัดการทรัพยากรทางธรรมชาติได้โดยวิธีการเผากลบ ซึ่งผ่านการขออนุญาตในการเผาแล้ว แต่เนื่องจากการเผาเป็นการสร้างมลพิษให้กับชั้นบรรยากาศเกิดการลุกลามเป็นไฟป่าและยังส่งผลกระทบต่อสุขภาพของชาวบ้านในพื้นที่อีกด้วย โรงเรียนสบเมยวิทยาคม ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของสุขภาพชาวบ้านในชุมชน จึงได้คิดวิธีการจัดการทรัพยากรทางธรรมชาติจากเศษซากของผลผลิตทางการเกษตร โดยการทำปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกลับกองจากใบไม้แห้งและเศษซากจากผลผลิตทางการเกษตร โดยอาศัยกระบวนการพาความร้อนและการย่อยสลายของจุลินทรีย์ทำให้ได้ปุ๋ยที่มีคุณภาพสูง และยังมีผลิตภัณฑ์กระดาษจากเปลือกข้าว โดยอัตราส่วนการทำคือกระดาษรีไซเคิล ๑๐๐ กรัม ต่อข้าวเปลือก ๑๐๐ กรัม นำมาปั่นรวมกันและตากให้แห้งสนิท เพื่อนำไปเป็นผลิตภัณฑ์ภายในชุมชน นับเป็นการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอีกรูปแบบหนึ่งที่สามารถนำมาพัฒนาชุมชนห้วยมะน้ำและเป็นการส่งเสริมการสร้างรายได้ภายในชุมชนอีกด้วย

ผลจากการดำเนินงานแนวปฏิบัติที่ดีด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของโรงเรียนสบเมยวิทยาคม ได้ก่อให้เกิดการพัฒนาที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ เริ่มจากการที่นักเรียนได้พัฒนาทักษะด้านการวางแผน การทำงานเป็นทีม และการใช้เทคโนโลยี ซึ่งช่วยให้สามารถเข้าถึงและศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนบ้านห้วยมะน้ำได้อย่างลึกซึ้ง โดยมีครูผู้สอนเป็นกลไกสำคัญในการจัดกระบวนการเรียนรู้และบูรณาการเนื้อหาเข้ากับรายวิชาต่าง ๆ พร้อมทั้งพัฒนาทักษะการสื่อสารและการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ นอกจากนี้ ครูยังได้สร้างโอกาสและเป็นแบบอย่างที่ดีในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ตลอดจนสร้างเครือข่ายครูแกนนำเพื่อขับเคลื่อนงานอย่างเป็นรูปธรรม จากกระบวนการเรียนรู้ที่เกิดขึ้น นักเรียนสามารถนำองค์ความรู้ในห้องเรียนมาบูรณาการร่วมกับจารีตประเพณีของชุมชน จนเกิดเป็นการสร้างสรรค์นวัตกรรมและวิธีการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นระบบ ตัวอย่างที่เด่นชัดคือการคิดค้นวิธีทำปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกลับกองจากใบไม้แห้งและเศษซากพืชทางการเกษตร รวมถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์กระดาษจากเปลือกข้าว ซึ่งนวัตกรรมเหล่านี้ไม่เพียงแต่ช่วยแก้ปัญหาไฟป่าและหมอกควันในพื้นที่ได้อย่างตรงจุด แต่ยังทำให้นักเรียนแกนนำสามารถพัฒนาตนเองเป็นตัวแทนในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและเป็นวิทยากรขยายผลความรู้สู่สังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในส่วนของชุมชนบ้านห้วยมะน้ำ การดำเนินงานนี้ทำให้คนในชุมชนได้รับโอกาสในการเรียนรู้วิธีการจัดการทรัพยากรธรรมชาติในรูปแบบที่แปลกใหม่ ส่งผลให้เกิดทักษะการแก้ไขปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ชุมชนสามารถนำความรู้ใหม่ ๆ ไปผสานเข้ากับภูมิปัญญาดั้งเดิมได้อย่างกลมกลืน ตลอดจนสามารถจัดการทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่าและนำวัสดุธรรมชาติมาสร้างสรรค์เป็นผลผลิตที่ช่วยสร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่ ซึ่งความร่วมมือและการพัฒนาทั้งหมดนี้ ได้หล่อหลอมให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และสามารถสร้างแนวทางปฏิบัติเพื่อยกระดับตนเองก้าวไปสู่การเป็นชุมชนต้นแบบด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

หมู่บ้านห้วยมะน้ำ,ชนเผ่ากะเหรี่ยง,พิธีกรรม

นวัตกรรมการเรียนการสอนเรื่อง “วิทยาศาสตร์ปลูกปัญญา นำพาคุณธรรมสร้างคนดี” ผ่านกระบวนการเรียนรู้ตามแนว PISA จัดทำโดยนางสาวธนภรณ์ สุวรรณสังข์ ครูโรงเรียนสบเมยวิทยาคม ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อแก้ปัญหาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ของนักเรียน รวมถึงการขาดทักษะการแก้ปัญหาในสถานการณ์จริง โดยมุ่งเน้นการบูรณาการคุณธรรมเข้ากับวิชาการ นวัตกรรมนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ตามแนว PISA ที่ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ บูรณาการการปลูกฝังคุณธรรมด้านความซื่อสัตย์ ความรับผิดชอบ และความพอเพียง พร้อมทั้งสนับสนุนนโยบายการพัฒนาผู้เรียนของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาแม่ฮ่องสอนให้มีมาตรฐานสากล การดำเนินงานมุ่งเน้นไปที่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนสบเมยวิทยาคม ผ่านกระบวนการพัฒนา 6 ขั้นตอน เริ่มจากการศึกษานโยบายและวิเคราะห์ความต้องการของผู้เรียน จากนั้นจึงออกแบบนวัตกรรมด้วยรูปแบบ 5E Model ที่เชื่อมโยงสถานการณ์ตามแนว PISA และสอดแทรกคุณธรรม นำไปทดลองใช้จริงในห้องเรียนสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เพื่อประเมินผลและสะท้อนผลการเรียนรู้ ก่อนนำไปปรับปรุงพัฒนาต่อยอดให้เป็นนวัตกรรมที่สมบูรณ์ ผลการนำนวัตกรรมไปใช้พบว่า ผู้เรียนเกิดผลสัมฤทธิ์ที่โดดเด่นทั้งด้านวิชาการและคุณธรรม โดยนักเรียนได้รับการพัฒนาสมรรถนะการคิดขั้นสูง มีทักษะการแก้ปัญหา และประยุกต์ใช้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ในชีวิตจริงได้ ในขณะเดียวกัน ผลการประเมินด้านคุณธรรมพบว่านักเรียนส่วนใหญ่มีพฤติกรรมเชิงบวกในระดับ "ดี" ทั้งด้านความซื่อสัตย์สุจริต ความรับผิดชอบ และความพอเพียง สะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จในการบูรณาการความรู้วิทยาศาสตร์และจริยธรรมเข้าด้วยกันอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งส่งผลให้ผู้เรียนได้รับการพัฒนาอย่างรอบด้านตามเป้าหมายของการจัดการศึกษา

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการนำนวัตกรรม “วิทยาศาสตร์ปลูกปัญญา นำพาคุณธรรมสร้างคนดี” ไปใช้ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นรูปธรรม โดยในส่วนของนักเรียน พบว่าผู้เรียนได้รับการพัฒนาความสามารถเชิงวิชาการและสมรรถนะการคิดขั้นสูง ทำให้มีทักษะการแก้ปัญหาในสถานการณ์จริงและสามารถประยุกต์ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ นักเรียนยังได้ซึมซับคุณธรรมต่าง ๆ ทั้งความซื่อสัตย์ ความรับผิดชอบ ความร่วมมือ และจิตสาธารณะ ซึ่งสอดคล้องกับผลการประเมินพฤติกรรมคุณธรรมที่พบว่านักเรียนส่วนใหญ่มีผลประเมินอยู่ในระดับดี สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้ผู้เรียนมีทัศนคติที่ดีต่อการเรียนวิทยาศาสตร์และมีความมั่นใจในการแข่งขัน ในด้านของครูผู้สอน นวัตกรรมนี้ช่วยพัฒนาทักษะการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับแนวทาง PISA ทำให้ครูมีประสบการณ์ในการออกแบบกิจกรรมที่บูรณาการวิชาการเข้ากับคุณธรรมอย่างสร้างสรรค์ มีการสร้างเครื่องมือประเมินผลที่ครอบคลุมรอบด้าน ทั้งด้านความรู้ ทักษะ และคุณธรรม ตลอดจนเกิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างครูผู้สอน สำหรับผู้ปกครอง ต่างสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในพฤติกรรมและคุณธรรมของบุตรหลาน ทำให้เกิดความมั่นใจในคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียน พร้อมทั้งเข้ามามีส่วนร่วมสนับสนุนการเรียนรู้และเกิดความภาคภูมิใจที่บุตรหลานได้รับการพัฒนาทั้งด้านวิชาการและคุณธรรม ท้ายที่สุด นวัตกรรมนี้ยังบรรลุผลสัมฤทธิ์ตามจุดประสงค์หลัก โดยสามารถสร้างกระบวนการเรียนรู้ตามแนว PISA ที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง ผสานความรู้วิทยาศาสตร์เข้ากับจริยธรรมได้อย่างลงตัว รวมถึงเป็นการสนับสนุนนโยบายของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาแม่ฮ่องสอนในการพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

กระบวนการเรียนรู้ตามแนว PISA

การศึกษาวรรณคดีไทยในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น มักประสบปัญหาด้านการตีความบริบททางภาษาและบริบททางสังคมที่ซับซ้อน ส่งผลให้นักเรียนขาดความ เชื่อมโยงระหว่างเนื้อหาบทเรียนกับสถานการณ์ในชีวิตจริง ผู้วิจัยจึงนำแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกมาประยุกต์ใช้ โดยให้นักเรียนเปลี่ยนบทบาทจาก ผู้รับสารเป็นผู้ส่งสารผ่านการ "สรุปข่าววรรณคดี" เพื่อกระตุ้นให้เกิดกระบวนการคิดวิเคราะห์ การสังเคราะห์ข้อมูล และการสื่อสารอย่างมีวิสัยทัศน์

ใช้นวัตกรรมสื่อหนังสือพิมพ์วรรณคดีเป็นเครื่องมือในการจัดการเรียนรู้ ช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการสื่อสารของนักเรียนได้ อย่างมีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดเจตคติที่ดีต่อวิชาภาษาไทย และช่วยให้นักเรียน สามารถวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างเหตุการณ์ในวรรณคดีกับมิติทางสังคม ในปัจจุบันได้อย่างมีเหตุผล

-

การสร้างชุดแบบฝึกพัฒนาทักษะการอ่านออกและเขียนได้โดยใช้โมเดล LAOH+ (เล่า) ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนเฉลิมรัชวิทยาคม ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ในการวิจัย คือ 1) เพื่อสร้างแบบฝึกพัฒนาทักษะการอ่านออกและเขียนได้ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 2) เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการอ่านและการเขียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นก่อนและหลังใช้ชุดแบบฝึกพัฒนาทักษะการอ่านออกและเขียนได้ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจ ของนักเรียนที่มีต่อชุดแบบฝึกพัฒนาทักษะการอ่านออกและเขียนได้ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาครั้งนี้ คือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเฉลิมรัชวิทยาคม อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาแม่ฮ่องสอน จำนวน 150 คน โดยศึกษาจากประชากรทั้งหมด รูปแบบการวิจัยที่ใช้ คือ การวิจัยเชิงกึ่งทดลองแบบ Quasi-Experimental Design : Non-equivalent Groups Design ระยะเวลาในการทดลอง จำนวน 11 ชั่วโมง เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ ชุดแบบฝึกพัฒนาทักษะการอ่านออกและเขียนได้ ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน ๓ เล่ม คลังคำศัพท์พื้นฐาน จำนวน 1 เล่ม แบบวัดความสามารถด้านการอ่านและการเขียนภาษาไทย “อ่านออก เขียนได้ – อ่านไว เขียนคล่อง” จำนวน 1 เล่ม และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อแบบฝึก มีลักษณะเป็นแบบมาตรประมาณค่า (Rating Scale) ชนิด 5 ระดับ จำนวน 18 รายการ

1. ชุดแบบฝึกพัฒนาทักษะการอ่านออกและเขียนได้ชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นที่สร้างขึ้นมี ประสิทธิภาพ 81.33 / 85.33 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 80 / 80 ที่ตั้งไว้ 2. ความสามารถในการอ่านและการเขียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น หลังเรียน สูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อชุดแบบฝึกพัฒนาทักษะการอ่านออกและเขียนได้ชั้น มัธยมศึกษาตอนต้น โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด

-

ในยุคปัจจุบัน เทคโนโลยีมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนา ทักษะผู้เรียน โดยเฉพาะด้านการคิดเชิงวิศวกรรมและ การแก้ปัญหา การเรียนรู้ด้านสมองกลฝังตัว เช่น ESP8266 ช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจระบบอัตโนมัติและ IoT ได้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม นักเรียนยังขาดทักษะการ ออกแบบและการนำความรู้ไปสร้างนวัตกรรมจริง ผู้ วิจัยจึงน่าการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ร่วมกับแนวคิด STEM และ AI มาใช้ โดยให้นักเรียน ออกแบบและพัฒนาเครื่องคัดแยกขยะตั้งแต่การวาด แบบ ออกแบบ 3 มิติ วิเคราะห์ด้วย AI สร้างต้นแบบ เขียนโปรแกรม และทดสอบ เพื่อพัฒนาทักษะรอบด้าน และความสามารถในการสร้างชิ้นงานได้จริง

จากการศึกษาพบว่า นักเรียนชิ้นประถมศึกษาปีที่ 5/3 มีคะแนนเฉลี่ย และมีคะแนนเฉลี่ยหลังเรียน ก่อนเรียนเท่ากับ 9.69 คิดเป็นร้อยละ 48.46 เพิ่มขึ้นเป็น 17.46 คิดเป็นร้อยละ 87.31 โดยมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 7.77 คะแนน และนักเรียนทุกคนมีคะแนนสูงขึ้นหลังเรียน

STEM, วิทยาศาสตร์, Best Practice

ผลการหาประสิทธิภาพของแผนการจัดการเรียนรู้ พบว่า ผลการพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ตามกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมโดยใช้ PBL สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนปายวิทยาคาร พบว่าแผนการจัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพเท่ากับ 80.10/85.86 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 80/80

ดีย์

Problem-Based Learning: PBL

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1. เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 วิชาการออกแบบเทคโนโลยี จ านวน 28 คน เรื่องการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี 2. เพื่อแก้ปัญหาการเรียนในชั้นเรียนเพื่อลดปัญหาทางการศึกษาที่เกิดขึ้น และยกระดับการเรียนการสอน ให้ดีขึ้น เครื่องมือในการวิจัย 1. รูปแบบการสอนแบบใช้ปัญหาเป็นฐาน โดยวิธี PBL 2. ชุดแบบฝึกทักษะใบงานต่างๆ ในรายวิชา 3. ผลคะแนนการเรียนการสอนในชั้นเรียน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ผลการวิจัยพบว่า จากการสังเกตนักเรียนก่อนการใช้การสอนแบบใช้ปัญหาเป็นฐาน นักเรียนที่เรียนแบบ ปกติมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ ากว่าหลังการใช้การสอนแบบใช้ปัญหาเป็นฐาน ผลปรากฎว่านักเรียนทุกคนมีผล คะแนนที่ดีขึ้นหลังจากใช้การเรียนแบบ PBL ในภาพรวม ซึ่งมีค่าเฉลี่ยผลรวมคะแนนก่อนเรียนเป็น 13.64 คะแนน และค่าเฉลี่ยผลรวมคะแนนหลังเรียนเป็น 15.52 คะแนน และมีค่าผลต่างคะแนนพัฒนาการ +1.88 คะแนน ซึ่ง ผลการวิจัยนี้จะช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในรายวิชาของนักเรียนให้สูงขึ้นได้ และนักเรียนมีทักษะการ เรียน การแสวงหาความรู้ การคิดที่ดีขึ้นหลังจากที่ครูผู้สอนได้สังเกตการท างานของนักเรียนภายในห้องเรียนตลอด ระยะเวลาของการวิจัยดังกล่าว

จากการสังเกตนักเรียนก่อนการใช้การสอนแบบใช้ปัญหาเป็นฐาน นักเรียนที่เรียนแบบปกติมีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนต่ ากว่าหลังการใช้การสอนแบบใช้ปัญหาเป็นฐาน ผลปรากฎว่านักเรียนทุกคนมีผลคะแนนที่ดีขึ้น หลังจากใช้การเรียนแบบ PBL ในภาพรวม ซึ่งมีค่าเฉลี่ยผลรวมคะแนนก่อนเรียนเป็น 13.64 คะแนน และค่าเฉลี่ย ผลรวมคะแนนหลังเรียนเป็น 15.52 คะแนน และมีค่าผลต่างคะแนนพัฒนาการ +1.88 คะแนน ซึ่งผลการวิจัยนี้จะ ช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในรายวิชาของนักเรียนให้สูงขึ้นได้และนักเรียนมีทักษะการเรียน การแสวงหา ความรู้ การคิดที่ดีขึ้นหลังจากที่ครูผู้สอนได้สังเกตการท างานของนักเรียนภายในห้องเรียนตลอดระยะเวลาของการ วิจัยดังกล่าว

-